Julio Alonso, médico especialista en Medicina Intensiva e fundador de Airway Shield.

Nesta conversa exploramos a orixe de Airway Shield, un dispositivo médico deseñado para facilitar a intubación, reducir complicacións e mellorar a seguridade tanto do persoal sanitario como das persoas pacientes. Julio comparte o camiño —longo, complexo e esixente— que implica levar un dispositivo médico desde a idea inicial ata o mercado: desde a validación clínica e a regulación, ata o desenvolvemento tecnolóxico, a protección da propiedade intelectual e a procura de financiamento.

Ademais, reflexiona sobre a importancia do ecosistema emprendedor, a resiliencia necesaria para emprender en healthtech e o papel que iniciativas como a Plataforma ONE poden desempeñar á hora de acelerar a creación ou o escalado de solucións innovadoras en saúde.

Continúa lendo e visualiza o vídeo ao final da páxina para coñecer en detalle a experiencia e o enfoque de Julio Alonso, médico especialista en Medicina Intensiva e fundador de Airway Shield.

Airway Shield xorde para mellorar un procedemento médico tan habitual como a intubación. En que momento identificastes que existía un problema real neste proceso e que podía converterse nunha solución innovadora?

A idea nace da miña experiencia directa traballando en contornas onde a intubación é unha manobra crítica e, ao mesmo tempo, extremadamente difícil. En emerxencias extrahospitalarias —helicópteros, avións ou unidades móbiles— contas con recursos moi limitados e, aínda así, debes actuar rápido e con precisión. Aí decátaste de que, aínda que o procedemento de intubación é un dos máis frecuentes na medicina, a forma na que se realiza podería mellorarse moitísimo.

Observei que utilizabamos ferramentas que non ofrecían unha guía adecuada para dirixir o tubo cara ás cordas vocais e que tampouco protexían os dentes nin a mucosa da persoa paciente. Ademais, o persoal sanitario quedaba exposto a aerosois, algo que sempre foi relevante, pero que coa chegada da pandemia se volveu totalmente prioritario. Esa combinación de factores fíxome pensar que debía existir unha forma máis segura e eficiente de facelo.

Con esa motivación empecei a conceptualizar un dispositivo que facilitase a manobra e achegase protección adicional. Despois de meses de traballo e prototipos, a idea tomou forma e hoxe converteuse nun produto real, con resultados tanxibles e potencial para transformar o procedemento en múltiples contornas.

Levar unha idea ao ámbito dos dispositivos médicos implica validación clínica, regulación e desenvolvemento tecnolóxico. Como foi o camiño desde o concepto inicial ata o dispositivo que estades desenvolvendo hoxe?

O camiño foi moito máis longo e complexo do que imaxinaba ao principio. Cando empecei en 2020 pensaba que nun ou dous anos poderiamos ter o dispositivo no mercado, pero os dispositivos médicos requiren moita máis madurez, evidencia e revisión. Foron case seis anos de deseño, prototipos, probas preclínicas, estudos clínicos, fabricación, certificación e regulación en diferentes territorios.

Nos primeiros momentos financiei todo con recursos propios, o que foi un reto en si mesmo. Máis adiante conseguimos combinar financiamento público e privado, cada un coas súas esixencias e procesos. O esforzo foi enorme, tanto a nivel técnico como económico, pero tamén tremendamente enriquecedor. Cada fase obrigounos a mellorar o produto, a tomar decisións estratéxicas e a construír algo realmente sólido.

A pesar da dificultade, foi un percorrido moi valioso, cheo de aprendizaxe. A clave foi crer no proxecto mesmo cando os tempos e os recursos xogaban en contra. Esa convicción foi o que nos permitiu avanzar ata chegar ao punto no que estamos agora.

No ámbito sanitario, xerar confianza é fundamental para atraer investimento e establecer alianzas. Que pasos destes para construír esa credibilidade arredor de Airway Shield, desde a validación clínica ata a protección da propiedade intelectual?

O primeiro foi construír un equipo capaz de abordar un proxecto tan esixente. Sen un equipo con talento e criterio, é imposible avanzar. A partir de aí, apoiámonos en partners estratéxicos que achegan prestixio e garantías: hospitais que colaboran nas validacións, axencias reguladoras especializadas e entidades que xestionan a nosa patente e as súas extensións internacionais.

Sempre quixemos facer as cousas ben, paso a paso. Realizamos estudos preclínicos en contornas controladas, despois estudos clínicos en hospitais de referencia, e avanzamos en paralelo en todos os requisitos regulatorios, tanto para a marcaxe CE en Europa como para a FDA nos Estados Unidos. Ademais, desenvolvemos unha patente sólida, que protexe unha solución inédita ata o momento.

En cada rolda de financiamento demostramos progreso real: ampliacións de patente, fitos clínicos, validacións, melloras técnicas, ampliación do equipo... Creo que esa transparencia e esa constancia foron fundamentais para xerar confianza e atraer os partners axeitados.

Emprender no sector sanitario adoita implicar ciclos de desenvolvemento máis longos ca noutros ámbitos tecnolóxicos. Cales foron os principais retos que tivestes que superar ata agora?

O maior reto foi manternos vivos durante un proceso extremadamente longo. Un dispositivo médico tarda, por termo medio, sete anos en chegar ao mercado, e moitos máis en lograr adopción real. Iso implica un investimento enorme en tempo, enerxía e recursos económicos.

Para soster ese percorrido necesitamos financiamento continuo, decisións moi coidadas e unha planificación precisa. Debes priorizar, minimizar erros e estar disposto a corrixir o rumbo se é necesario. Ao mesmo tempo, tes que demostrar avances constantes aos teus axentes investidores, partners e entidades reguladoras.

Outro reto importante é a implantación. Non abonda con chegar ao mercado: hai que demostrar que o dispositivo funciona, que achega valor, que mellora resultados e que merece a confianza de quen o vai usar. Convencer profesionais con anos de experiencia non é doado, pero cando ven o impacto real, o avance é enorme.

Actualmente estades impulsando unha rolda de financiamento a través de crowdfunding. Por que decidistes apostar por este modelo para impulsar o crecemento do proxecto?

Escollemos o crowdfunding a través de Capital Cell porque combina dous elementos clave: rigor e democratización. Capital Cell é unha plataforma moi especializada en saúde, con procesos de avaliación esixentes que achegan moita credibilidade. E, ao mesmo tempo, permite que calquera persoa poida participar no proxecto, aínda que non sexa un investidor institucional.

Para nós ten moito sentido mesturar este enfoque coa participación de lead investors, que achegan seguridade adicional e validación temperá. É un modelo que demostrou funcionar moi ben: en 2021 completamos a rolda en 24 horas, e a seguinte en 2023 pechouse en só dez días. Iso confirmounos que había interese, confianza e unha comprensión clara do valor do proxecto.

Ademais, creo que é bonito que a comunidade poida formar parte de algo que ten potencial para salvar vidas. Sentimos que esta combinación de axentes investidores profesionais e persoas individuais crea unha rede sólida arredor do proxecto.

A innovación en saúde ten un potencial impacto global. Como formulades a expansión internacional de Airway Shield e en que mercados vedes máis oportunidades?

O noso obxectivo é chegar a todo o mundo, e para logralo deseñamos un modelo centrado no que mellor sabemos facer: investigación, desenvolvemento e xestión de patentes. Externalizamos a fabricación e a distribución mediante socios rexionais, o que nos permite escalar rápido sen perder calidade.

Xa temos produción en Australia e Taiwán e buscamos incorporar centros en Europa e América. Aínda que queremos un alcance global, o mercado norteamericano é prioritario polo seu tamaño e polo seu enfoque na seguridade. Por exemplo, a rotura de dentes durante a intubación representa o 30% das reclamacións en anestesia alí, e demostramos que o noso dispositivo reduce drasticamente a presión sobre os incisivos. En canto validemos estes resultados en pacientes nos EUA, cremos que a adopción será moi rápida.

Despois seguiremos expandíndonos por Europa e outros mercados onde a seguridade na intubación é unha prioridade. O noso obxectivo é que o dispositivo estea dispoñible mesmo en lugares remotos ou con menos recursos, porque pode marcar unha gran diferenza.

Emprender en healthtech implica equilibrar coñecemento científico, visión empresarial e moita resiliencia. A nivel persoal, que aprendizaxes clave che deixou este proceso como fundador e que consello darías a quen está iniciando un proxecto no ámbito sanitario?

Ao longo destes anos aprendín que emprender en saúde é unha combinación constante de ciencia, estratexia, paciencia e capacidade emocional.

O primeiro que aprendín foi a traballar en equipo: a buscar persoas que complementasen as miñas capacidades, que achegasen visión técnica, regulatoria, empresarial e clínica. Un proxecto así non o pode sacar adiante unha soa persoa, por moito coñecemento que teña na súa área.

Tamén aprendín a convivir coa incerteza. En healthtech os ciclos son moi longos: podes pasar anos desenvolvendo, validando e regulando un dispositivo antes de ter a oportunidade de ver resultados reais. Iso esixe moita resiliencia e, sobre todo, claridade de propósito. Para min, lembrar cada día por que fago isto —porque creo que mellorar a intubación endotraqueal pode salvar miles de vidas— foi esencial para seguir adiante mesmo nos momentos máis difíciles.

Se tivese que dar un consello, diría dúas cousas. A primeira: namórate do problema, non da solución. As solucións evolucionan, axústanse, cambian; pero se estás namorado do problema —no meu caso, facer máis seguro e efectivo un procedemento crítico— sempre atoparás a motivación para mellorar. A segunda: rodéate de boa xente e busca un ecosistema que te apoie. En saúde non abonda con ter unha idea brillante: necesitas validación clínica, regulación, financiamento, acompañamento e resiliencia para o longo percorrido. Se aceptas que é unha maratón e non un sprint, e se gozas da aprendizaxe, o camiño paga a pena.

Iniciativas como a Plataforma ONE buscan conectar persoas emprendedoras, innovación e oportunidades dentro do ecosistema. Desde a vosa experiencia, que valor poden achegar este tipo de espazos a startups como Airway Shield?

Creo firmemente que o ecosistema é un dos elementos máis determinantes para que unha startup sobreviva. Podes ter unha idea potente e un equipo sólido, pero se estás illado e sen conexións, o camiño vólvese moitísimo máis difícil. As startups morren moitas veces non porque non teñan unha solución válida, senón porque non atopan os apoios, os partners ou os recursos necesarios para avanzar a tempo.

Iniciativas como a Plataforma ONE axudan a romper ese illamento. Xeran espazos onde é posible conectar con axentes investidores, institucións públicas, posibles socios tecnolóxicos, persoas expertas en regulación e outras startups que están pasando por retos similares. Estas conexións acurtan tempos, abren portas e permiten ter conversas que, doutro xeito, poderían tardar meses ou non chegar nunca.

No noso caso, a participación en eventos e plataformas como ONE foi moi valiosa. Recentemente, en encontros como Web Summit, coñecemos persoas clave do ecosistema que nos achegaron perspectiva, contactos e apoio real. Este tipo de espazos fortalecen o tecido innovador, favorecen a supervivencia de startups nun sector tan esixente como o sanitario e, en última instancia, contribúen a unha sociedade máis innovadora e con mellores solucións para as persoas.