Falamos con Cayetana García Borbujo, Business Development and Operations en Wayra, e Helena Ortíz, Ecosystem Relations Manager en OpenTop

Esta edición especial de “Falamos con”, celebrada no Pavillón de España en 4YFN 2026, reúne a Cayetana García Borbujo, de Wayra, e Helena Ortiz, de OpenTop, para explorar o papel da innovación aberta e que oportunidades ofrece ás startups que buscan colaborar con corporacións.

Ao longo da entrevista, ambas comparten como estes programas permiten ás startups acceder a coñecemento sectorial, validar as súas solucións en contornas reais e xerar conexións clave dentro do ecosistema. Tamén explican como acceder a estas iniciativas, que esperan as corporacións das startups e cales son os erros máis habituais nos procesos de colaboración.

Ademais, achegan unha visión práctica baseada na súa experiencia directa traballando con startups e grandes empresas, destacando a importancia do encaixe, da preparación previa e da capacidade de achegar valor real desde o inicio.

Sigue lendo e visualiza o vídeo ao final da páxina para coñecer en detalle as claves que comparten sobre innovación aberta e colaboración entre startups e corporacións.

Desde a vosa experiencia, que beneficios obtén unha startup cando colabora cunha corporación ou participa en iniciativas de innovación aberta?

Helena

A colaboración con corporacións permite ás startups acceder, en primeiro lugar, a un coñecemento real do sector, entendendo as súas dinámicas e as necesidades concretas que existen. A isto súmase o contacto directo con corporacións, o que facilita identificar oportunidades de colaboración aliñadas con retos reais.

Outro dos aspectos clave é a validación. As startups poden probar as súas solucións en contornas reais mediante sandbox, o que lles permite obter métricas relevantes e comprobar a viabilidade da súa proposta antes de escalar.

Ademais, este tipo de iniciativas actúan como facilitadoras do acceso ao financiamento, especialmente a través de convocatorias específicas do sector.

A estes catro elementos —coñecemento, contacto, validación e financiamento— engádeselles unha capa adicional de visibilidade internacional, xa que OpenTop forma parte do Port Innovators Network, unha rede global que impulsa a innovación aberta no ámbito portuario.

Cayetana

Máis alá dos beneficios directos, participar en programas de innovación aberta achega valor en termos de desenvolvemento e crecemento dentro do ecosistema. Independentemente da corporación que impulse o programa, sempre se xeran oportunidades, especialmente en fases de crecemento e escalado.

Estes programas permiten acceder a novos contactos, participar en eventos e conectar con perfís relevantes dentro de distintos sectores. Ao longo do proceso, a startup non só recibe formación ou acompañamento, senón que amplía a súa rede e a súa visibilidade, o que pode derivar en novas oportunidades de colaboración ou negocio.

Ademais, o valor reside tamén na capacidade de relacionarse co ecosistema, xa que moitas das oportunidades xorden de forma indirecta a través de encontros, dinámicas de matchmaking e conexións xeradas durante o programa.

Se unha startup quere comezar a colaborar cunha corporación ou cun hub de innovación, cales son as canles de entrada e que debería ter preparado antes de dar ese paso?

Cayetana

O acceso a este tipo de programas realízase principalmente a través de canles dixitais. As redes sociais son un dos principais puntos de entrada, xa que é onde se difunden os programas de innovación e as oportunidades abertas. Ademais, as startups poden rexistrarse directamente na web mediante formularios, onde deixan os seus datos e presentan o seu proxecto para poder ser consideradas en futuras iniciativas, eventos ou programas.

A partir dese momento, establécese unha canle de comunicación continua na que, cando xorde unha oportunidade que encaixa, se lle traslada á startup. Este proceso responde a unha lóxica de beneficio mutuo, na que tanto a corporación como a startup buscan xerar valor.

En canto á preparación, é fundamental realizar un traballo previo de análise. Antes de achegarse a unha corporación, a startup debe coñecer ben en que sectores opera, que tipo de programas impulsa, en que xeografías ten presenza e que tipo de apoio ofrece. É habitual atopar startups que buscan encaixar en programas que non se axustan ao seu perfil ou que esperan beneficios que non forman parte da proposta.

Por iso, igual que nunha entrevista de traballo, é clave entender ben a corporación e asegurarse de que existe un encaixe real. Cando esa análise previa está feita, a proposta ten maior coherencia e as probabilidades de avanzar no proceso aumentan.

Helena

O acceso aos hubs de innovación tamén se articula a través de formularios en páxinas web, xeralmente baixo modelos de convocatoria aberta permanente, o que permite ás startups rexistrarse en calquera momento. A isto súmanse os eventos presenciais, que facilitan o contacto directo e permiten iniciar conversas que poden derivar en colaboracións, así como as redes sociais, onde se difunden as distintas iniciativas.

En canto ao proceso, unha vez iniciado o contacto, estrutúrase en varias fases. En primeiro lugar, realízase unha fase inicial de coñecemento mutuo para avaliar o encaixe entre a startup e o sector, que neste caso debe estar claramente definido. Se existe compatibilidade, o proxecto pasa a unha fase de validación por parte de persoas expertas do sector, que analizan a súa viabilidade e o seu potencial.

Se o resultado é positivo, avánzase cara á formalización da colaboración mediante un acordo que inclúe unha folla de ruta clara, con obxectivos definidos a nivel comercial, de comunicación e de xeración de conexións dentro do ecosistema. O obxectivo é construír un modelo de colaboración no que ambas partes obteñan valor e poidan avanzar de forma coordinada.

Cando avaliades startups, cales son os criterios que máis pesan no proceso de selección e que erros vedes repetirse con máis frecuencia?

Helena

Os proxectos que mellor encaixan son aqueles que achegan valor real ao sector e responden a necesidades concretas. No ámbito loxístico-portuario, isto tradúcese en solucións que impactan en áreas como a eficiencia operativa, a sustentabilidade ou a dixitalización de procesos.

As startups que destacan adoitan traballar sobre problemas claramente identificados, como a optimización de movementos en terminais, a redución do impacto ambiental ou a mellora de procesos loxísticos. Este tipo de solucións permiten xerar valor engadido tanxible dentro do sector e facilitan a súa integración en contornas reais.

Pola contra, un dos erros máis habituais é non coñecer en profundidade o sector ao que se dirixen, o que dificulta adaptar a proposta ás súas dinámicas e necesidades reais. Tamén é frecuente atopar proxectos que non achegan un valor diferencial claro ou que non están suficientemente orientados ao impacto.

Outro aspecto crítico é a composición do equipo. En moitos casos, existen equipos cun alto nivel técnico pero con pouca capacidade comercial, o que limita a escalabilidade da solución e dificulta a súa adopción no mercado.

Cayetana

Nos procesos de selección, un dos factores máis importantes é a capacidade da startup para entender en profundidade a corporación coa que vai colaborar. Os proxectos que mellor funcionan son aqueles que analizan previamente o contexto, os procesos internos e as necesidades específicas da empresa, e constrúen a súa proposta con base nesa información.

Tamén é clave o perfil do equipo fundador. Os casos de éxito adoitan contar con equipos sólidos desde o punto de vista técnico, que ademais incorporan perfís de negocio que permiten levar a solución ao mercado e adaptala ás necesidades reais do cliente.

En canto aos erros, un dos máis repetidos é a falta de investigación previa sobre o mercado. Algunhas startups desenvolven produtos sen analizar se xa existen solucións similares ou se hai competencia consolidada, o que reduce a súa capacidade de diferenciación e dificulta o seu encaixe en procesos de innovación aberta.

Para rematar, se unha startup que hoxe está en 4YFN puidese quedar só cun consello para colaborar con corporacións, cal sería?

Helena

Centrarse en resolver un problema real e non unicamente na tecnoloxía. É fundamental validar a solución, apoiarse en partners axeitados e traballar dentro do ecosistema, entendendo que a colaboración con outros actores é clave para avanzar e xerar impacto.

Cayetana

Xerar impacto real e manter o foco nun obxectivo claro. É importante non dispersarse en múltiples liñas e priorizar aquelas oportunidades que realmente acheguen valor, especialmente en contornas como 4YFN, onde xorden moitas opcións e é fácil perder a dirección.