Construíndo o futuro da alimentación con innovación e colaboración estratéxica
Catalina Valencia, directora de comunidade e grandes eventos de KM ZERO Food Innovation Hub, comparte como a innovación aberta e a colaboración entre startups, industria e axentes do ecosistema están impulsando novas solucións para transformar o sistema alimentario.
A alimentación é moito máis ca unha necesidade básica. É cultura, economía, saúde e un dos vínculos máis profundos que mantemos co noso planeta. Porén, o sistema alimentario global atravesa un momento de grande transformación. Factores como as tensións xeopolíticas, a inflación, a presión sobre os recursos naturais, a volatilidade nas cadeas de subministración ou o crecemento da poboación mundial —que podería acadar os 9.700 millóns de persoas en 2050— están a conformar un escenario cada vez máis complexo.
Dende KM ZERO Food Innovation Hub entendemos que esta complexidade non debe percibirse unicamente como un desafío, senón tamén como unha oportunidade para impulsar novas solucións. Dende a nosa creación en 2018 traballamos para conectar a quen lidera a transformación do sistema alimentario —a quen chamamos Food Changemakers— con empresas, startups, centros de investigación e axentes investidores que comparten un obxectivo común: construír un sistema alimentario máis sostible, eficiente e competitivo.
O noso traballo artéllase arredor de tres piares fundamentais: a xeración de coñecemento especializado, a innovación aberta e a creación de espazos de encontro que fomenten a colaboración. Cremos firmemente que a transformación do sistema alimentario só é posible cando se conectan visións, capacidades e talento diverso.
Ao longo destes anos impulsamos unha comunidade internacional activa a través de iniciativas como o noso Think Tank, o evento global talks Food Summit, o informe anual Fooduristic ou o noso programa KM ZERO Open Innovation. Estas iniciativas permítennos identificar tendencias, compartir coñecemento e facilitar a colaboración entre os diferentes axentes do ecosistema agroalimentario.
A tecnoloxía como motor de transformación
Un dos factores que está a acelerar esta transformación é a tecnoloxía. Para alimentar unha poboación crecente e responder aos retos ambientais, precisamos producir máis e mellor utilizando menos recursos. Tecnoloxías como a intelixencia artificial, a biotecnoloxía, os biosensores ou a visión por computador están a permitir mellorar a eficiencia dos procesos, optimizar a produción e desenvolver novos produtos e solucións alimentarias.
Na nosa comunidade traballamos con startups que están a aplicar estas tecnoloxías para xerar un impacto real na industria. Por exemplo, Migma utiliza intelixencia artificial e química avanzada para deseñar antioxidantes personalizados que axudan a mellorar a calidade dos alimentos, prolongar a súa vida útil e reducir o desperdicio. Sensesbit emprega intelixencia artificial para analizar de forma obxectiva a percepción do consumidor, permitindo ás empresas desenvolver produtos que se axusten mellor ás demandas do mercado e optimizar o uso de recursos no proceso de innovación.
Tamén atopamos solucións como Agerpix Technologies, que utiliza visión por computador e algoritmos de intelixencia artificial para realizar predicións de colleita cunha precisión superior ao 95%, o que permite optimizar a loxística desde a orixe e reducir perdas na cadea de subministración. No ámbito do desperdicio alimentario, startups como Gambooza aplican visión por computador para analizar en tempo real as racións e os ingredientes utilizados en cociñas profesionais, axudando a mellorar a eficiencia e reducir custos.
Outro exemplo é Glucovibes, que utiliza biosensores e análise de datos para monitorizar a resposta metabólica en tempo real, contribuíndo a transformar a alimentación nunha ferramenta de saúde preventiva.
Estas solucións reflicten como a tecnoloxía se está a converter nunha panca fundamental para construír un sistema alimentario máis resiliente.
Economía circular: transformar residuos en oportunidades
A economía circular está a consolidarse tamén como un eixe estratéxico para o sector agroalimentario. Cada vez máis empresas e startups están a demostrar que os residuos e subprodutos poden converterse en novos recursos de valor.
Dende KM ZERO colaboramos con proxectos que traballan nesta liña. MOA Foodtech, por exemplo, utiliza biotecnoloxía guiada por intelixencia artificial para converter subprodutos en ingredientes de alto valor nutricional. TransFoodMission impulsa proxectos que transforman excedentes alimentarios en novos alimentos sostibles con valor engadido.
No ámbito do packaging, iniciativas como Pack2Earth desenvolven materiais compostables a temperatura ambiente a partir de fontes vexetais e minerais, compatibles con procesos industriais existentes. Pola súa banda, Notpla deseña envases biodegradables e comestibles elaborados a partir de algas, que desaparecen sen deixar rastro de microplásticos.
Estes proxectos reflicten como a circularidade non só responde a unha necesidade ambiental, senón que tamén abre novas oportunidades de negocio e contribúe a mellorar a competitividade do sector.
Innovación aberta para acelerar solucións
Na nosa experiencia, un dos mecanismos máis eficaces para impulsar esta transformación é a innovación aberta. Por iso impulsamos o programa KM ZERO Open Innovation, unha iniciativa que conecta startups con corporacións líderes do sector alimentario para desenvolver proxectos conxuntos que permitan testar, validar e escalar novas solucións.
A través deste programa colaboramos con empresas como Familia Martínez, Vicky Foods, Profand, Huevos Guillén, Helados Estiu, CAPSA FOOD ou Grupo Arancia, entre outras. Este modelo de colaboración continua e orientada a resultados facilita que as startups poidan traballar directamente coa industria, acceder a contornos reais de experimentación e acelerar o desenvolvemento das súas solucións.
Nunha das últimas edicións do programa recibimos máis de 140 candidaturas internacionais e desenvolvemos 25 proxectos de innovación, centrados en áreas como a automatización de procesos, a intelixencia artificial aplicada á eficiencia enerxética, o desenvolvemento de novos ingredientes ou a dixitalización avanzada da cadea de valor.
Os resultados confírmannos algo que vemos cada día no noso traballo: a colaboración estratéxica entre startups, industria e ecosistema innovador é unha das pancas máis eficaces para transformar o sistema alimentario.
Un ecosistema global para transformar a alimentación
Dende KM ZERO seguimos a traballar para consolidar unha comunidade global que impulse a innovación no sector alimentario. Cremos que os grandes retos do sistema alimentario só poden abordarse desde a cooperación entre diferentes axentes, combinando coñecemento científico, talento emprendedor e capacidade industrial.
O futuro da alimentación dependerá en gran medida da nosa capacidade para innovar, colaborar e construír solucións que respondan aos desafíos ambientais, económicos e sociais do noso tempo. E precisamente nese punto de intersección entre innovación, colaboración e propósito é onde cremos que se atopa a oportunidade de construír un sistema alimentario máis sostible, resiliente e preparado para o futuro.