Julio Alonso, Medikuntza Intentsiboko mediku espezialista eta Airway Shield-en sortzailea.

Elkarrizketa honetan Airway Shield-en jatorria aztertzen dugu, intubazioa errazteko, konplikazioak murrizteko eta bai osasun-langileen bai pazienteen segurtasuna hobetzeko diseinatutako gailu medikoa. Juliok hasierako ideiatik merkatura gailu mediko bat eramateak dakarren bide luze, konplexu eta zorrotza partekatzen du: baliozkotze klinikotik eta erregulaziotik hasi, garapen teknologikoa, jabetza intelektualaren babesa eta finantzaketaren bilaketa arte.

Gainera, ekintzailetza-ekosistemaren garrantziaz, healthtech arloan ekiteko behar den erresilientziaz eta ONE Plataforma bezalako ekimenek osasunean irtenbide berritzaileak sortzea edo eskalatzea bizkortzeko izan dezaketen eginkizunaz hausnartzen du.

Jarraitu irakurtzen eta ikusi orrialdearen amaierako bideoa, Julio Alonsoren esperientzia eta ikuspegia xehetasunez ezagutzeko: Medikuntza Intentsiboko mediku espezialista eta Airway Shield-en sortzailea.

Airway Shield intubazioa bezain ohikoa den prozedura mediko bat hobetzeko sortu zen. Noiz identifikatu zenuten prozesu horretan benetako arazo bat zegoela eta irtenbide berritzaile bihur zitekeela?

Ideia nire esperientzia zuzenetik sortu zen, intubazioa maniobra kritikoa eta, aldi berean, oso zaila den inguruneetan lanean aritzean. Ospitalez kanpoko larrialdietan —helikopteroetan, hegazkinetan edo unitate mugikorretan— baliabide oso mugatuak dituzu eta, hala ere, azkar eta zehaztasunez jardun behar duzu. Hor konturatzen zara nahiz eta intubazioa medikuntzan ohikoenetako prozeduretako bat izan, egiten den modua asko hobetu litekeela.

Ikusi nuen erabiltzen genituen tresnek ez zutela gida egokirik eskaintzen hodia ahots-kordetara bideratzeko, eta ez zituztela pazientearen hortzak eta mukosa babesten. Gainera, osasun-langileak aerosolen eraginpean geratzen ziren; hori beti izan da garrantzitsua, baina pandemiaren etorrerarekin erabat lehentasunezko bihurtu zen. Faktore horien konbinazioak pentsarazi zidan hau egiteko modu seguruago eta eraginkorrago bat egon behar zuela.

Motibazio horrekin, maniobra erraztuko zuen eta babes gehigarria emango zuen gailu bat kontzeptualizatzen hasi nintzen. Hilabeteetako lanaren eta prototipoen ondoren, ideiak forma hartu zuen eta gaur egun benetako produktu bihurtu da, emaitza ukigarriekin eta prozedura hainbat ingurunetan eraldatzeko potentzialarekin.

Ideia bat gailu medikoen arlora eramateak baliozkotze klinikoa, erregulazioa eta garapen teknologikoa eskatzen ditu. Nolakoa izan da hasierako kontzeptutik gaur garatzen ari zareten gailura arteko bidea?

Bidea hasieran irudikatu nuena baino askoz luzeagoa eta konplexuagoa izan da. 2020an hasi nintzenean, urte batean edo bitan gailua merkatuan izan genezakeela pentsatzen nuen, baina gailu medikoek heldutasun, ebidentzia eta berrikuspen askoz handiagoa behar dute. Ia sei urte izan dira diseinuan, prototipoetan, saiakuntza preklinikoetan, azterketa klinikoetan, fabrikazioan, ziurtapenean eta erregulazioan, lurralde desberdinetan.

Hasierako uneetan guztia baliabide propioekin finantzatu nuen, eta hori berez erronka handia izan zen. Geroago, finantzaketa publikoa eta pribatua uztartzea lortu genuen, bakoitza bere eskakizun eta prozesuekin. Ahalegina izugarria izan da, bai teknikoki bai ekonomikoki, baina baita oso aberasgarria ere. Fase bakoitzak produktua hobetzera, erabaki estrategikoak hartzera eta benetan sendoa den zerbait eraikitzera behartu gaitu.

Zailtasunak zailtasun, oso ibilbide baliotsua izan da, ikaskuntzaz betea. Gakoa proiektuan sinestea izan da, baita epeak eta baliabideak aurka genituenean ere. Sinesmen horrek ekarri gaitu gaur gauden puntura.

Osasunaren arloan, konfiantza sortzea funtsezkoa da inbertsioa erakartzeko eta aliantzak ezartzeko. Zein urrats eman dituzue Airway Shield-en inguruan sinesgarritasun hori eraikitzeko, baliozkotze klinikotik jabetza intelektualaren babeseraino?

Lehenik eta behin, hain zorrotza den proiektu bati aurre egiteko gai den talde bat eraikitzea izan zen. Talentua eta irizpidea dituen talderik gabe, ezinezkoa da aurrera egitea. Hortik aurrera, prestigioa eta bermeak ematen dituzten partner estrategikoetan oinarritu gara: baliozkotzeetan laguntzen duten ospitaleak, agentzia erregulatzaile espezializatuak eta gure patentea eta nazioarteko hedapenak kudeatzen dituzten erakundeak.

Beti nahi izan dugu gauzak ondo egin, pausoz pauso. Saiakuntza preklinikoak ingurune kontrolatuetan egin genituen, gero azterketa klinikoak erreferentziazko ospitaleetan, eta paraleloan aurrera egin genuen baldintza erregulatzaile guztiekin, bai Europako CE markaketarako, bai Estatu Batuetako FDArako. Horrez gain, orain arte existitzen ez zen irtenbide bat babesten duen patente sendo bat garatu genuen.

Finantzaketa-erronda bakoitzean benetako aurrerapena erakutsi dugu: patente-hedapenak, mugarri klinikoak, baliozkotzeak, hobekuntza teknikoak, taldearen handitzea... Uste dut gardentasun hori eta konstantzia hori funtsezkoak izan direla konfiantza sortzeko eta partner egokiak erakartzeko.

Osasun-sektorean ekiteak askotan beste eremu teknologiko batzuetan baino garapen-ziklo luzeagoak ekartzen ditu. Zein izan dira orain arte gainditu behar izan dituzuen erronka nagusiak?

Erronkarik handiena prozesu oso luze batean bizirik mantentzea izan da. Gailu mediko batek, batez beste, zazpi urte behar ditu merkatura iristeko, eta askoz gehiago benetako adopzioa lortzeko. Horrek denboran, energian eta baliabide ekonomikoetan inbertsio erraldoia eskatzen du.

Ibilbide horri eusteko, etengabeko finantzaketa, erabaki oso zainduak eta plangintza zehatza behar ditugu. Lehentasunak ezarri behar dituzu, akatsak minimizatu eta beharrezkoa bada norabidea zuzentzeko prest egon. Aldi berean, etengabeko aurrerapena erakutsi behar diezu inbertitzaileei, partnerrei eta erakunde erregulatzaileei.

Beste erronka garrantzitsu bat ezarpena da. Ez da nahikoa merkatura iristea: frogatu behar da gailuak funtzionatzen duela, balioa ematen duela, emaitzak hobetzen dituela eta erabiliko dutenen konfiantza merezi duela. Urteetako esperientzia duten profesionalak konbentzitzea ez da erraza, baina benetako eragina ikusten dutenean, aurrerapena handia da.

Gaur egun crowdfunding bidezko finantzaketa-erronda bat bultzatzen ari zarete. Zergatik erabaki duzue eredu honen alde egitea proiektuaren hazkundea bultzatzeko?

Crowdfunding eredua Capital Cell-en bidez aukeratu genuen, bi elementu giltzarri uztartzen dituelako: zorroztasuna eta demokratizazioa. Capital Cell osasunean oso espezializatutako plataforma bat da, sinesgarritasun handia ematen duten ebaluazio-prozesu zorrotzekin. Eta, aldi berean, edozein pertsonari proiektuan parte hartzeko aukera ematen dio, inbertitzaile instituzionala izan ez arren.

Guretzat zentzu handia du ikuspegi hori lead investors delakoen parte-hartzearekin uztartzeak, haiek segurtasun gehigarria eta baliozkotze goiztiarra ematen baitute. Oso ondo funtzionatu duela frogatu duen eredua da: 2021ean erronda 24 ordutan osatu genuen, eta 2023ko hurrengoa hamar egunetan bakarrik itxi zen. Horrek baieztatu zigun bazegoela interesa, konfiantza eta proiektuaren balioaren ulermen argia.

Gainera, ederra iruditzen zait komunitateak bizitzak salbatzeko potentziala duen zerbaiten parte izan ahal izatea. Sentitzen dugu inbertitzaile profesionalen eta pertsona partikularren konbinazio honek sare sendo bat sortzen duela proiektuaren inguruan.

Osasun-berrikuntzak inpaktu globala izateko potentziala du. Nola planteatzen duzue Airway Shield-en nazioarteko hedapena, eta zein merkatutan ikusten dituzue aukera handienak?

Gure helburua mundu osora iristea da, eta hori lortzeko ondoen dakigun horretan oinarritutako eredu bat diseinatu dugu: ikerketa, garapena eta patenteen kudeaketa. Fabrikazioa eta banaketa eskualdeko bazkideen bidez kanporatzen ditugu, eta horri esker azkar eskalatu dezakegu kalitatea galdu gabe.

Dagoeneko ekoizpena dugu Australian eta Taiwanen, eta Europan eta Amerikan zentroak gehitu nahi ditugu. Iritsiera globala nahi dugun arren, Ipar Amerikako merkatua lehentasunezkoa da bere tamainagatik eta segurtasunean duen fokuarengatik. Adibidez, intubazioan hortzak haustea han anestesiako erreklamazioen %30 da, eta guk frogatu dugu gure gailuak izugarri murrizten duela ebakortzen gaineko presioa. Emaitza horiek AEBetako pazienteetan baliozkotzen ditugunean, adopzioa oso azkarra izango dela uste dugu.

Horren ondoren, Europan eta intubazioaren segurtasuna lehentasun duten beste merkatu batzuetan hedatzen jarraituko dugu. Gure helburua da gailua urruneko edo baliabide gutxiagoko tokietan ere eskuragarri egotea, alde handia eragin baitezake.

Healthtech arloan ekiteak ezagutza zientifikoa, ikuspegi enpresariala eta erresilientzia handia orekatzea eskatzen du. Maila pertsonalean, zein ikaskuntza giltzarri utzi dizu prozesu honek sortzaile gisa, eta zer aholku emango zenieke osasunaren arloan proiektu bat hasten ari direnei?

Urte hauetan zehar ikasi dut osasunean ekitea zientziaren, estrategiaren, pazientziaren eta gaitasun emozionalaren etengabeko konbinazioa dela.

Ikasi nuen lehen gauza taldean lan egitea izan zen: nire gaitasunak osatuko zituzten pertsonak bilatzea, ikuspegi teknikoa, erregulatzailea, enpresariala eta klinikoa ekarriko zutenak. Halako proiektu bat ezin du pertsona bakar batek aurrera eraman, bere arloan zenbat ezagutza duen axola gabe.

Gainera, ziurgabetasunarekin bizitzen ere ikasi dut. Healthtech arloan zikloak oso luzeak dira: urteak eman ditzakezu gailu bat garatzen, baliozkotzen eta erregulatzen benetako emaitzak ikusteko aukera izan aurretik. Horrek erresilientzia handia eskatzen du eta, batez ere, helburuaren argitasuna. Niretzat, egunero gogoratzea zergatik egiten dudan hau —intubazio endotrakeala hobetzeak milaka bizitza salba ditzakeela sinesten dudalako— funtsezkoa izan da, baita unerik zailenetan ere aurrera egiteko.

Aholku bat eman beharko banu, bi gauza esango nituzke. Lehenengoa: maitemindu zaitez arazoaz, ez irtenbideaz. Irtenbideak eboluzionatu egiten dira, egokitu egiten dira, aldatu egiten dira; baina arazoaz maiteminduta bazaude —nire kasuan, prozedura kritiko bat seguruago eta eraginkorrago bihurtzea— beti aurkituko duzu hobetzeko motibazioa. Bigarrena: inguratu zaitez jende onaz eta bilatu lagunduko dizun ekosistema bat. Osasunean ez da nahikoa ideia bikain bat izatea: baliozkotze klinikoa, erregulazioa, finantzaketa, laguntza eta ibilbide luzerako erresilientzia behar dituzu. Onartzen baduzu maratoi bat dela eta ez sprint bat, eta ikaskuntza-prozesuaz gozatzen baduzu, bideak merezi du.

ONE Plataforma bezalako ekimenek pertsona ekintzaileak, berrikuntza eta aukerak ekosistemaren barruan konektatzea bilatzen dute. Zuen esperientziatik, zer balio eman diezaiokete horrelako espazioek Airway Shield bezalako startup-ei?

Erabat sinesten dut ekosistema dela startup batek bizirik iraungo duen ala ez gehien baldintzatzen duen elementuetako bat. Ideia indartsu bat eta talde sendo bat izan ditzakezu, baina isolatuta bazaude eta konexiorik ez baduzu, bidea askoz ere zailagoa bihurtzen da. Startup asko ez dira hiltzen baliozko irtenbiderik ez dutelako, baizik eta aurrera egiteko garaiz behar dituzten babesak, partner-ak edo baliabideak aurkitzen ez dituztelako.

ONE Plataforma bezalako ekimenek isolamendu hori hausten laguntzen dute. Inbertitzaileekin, erakunde publikoekin, balizko bazkide teknologikoekin, erregulazioan adituak diren pertsonekin eta antzeko erronkak bizi dituzten beste startup batzuekin konektatzeko espazioak sortzen dituzte. Konexio horiek denborak laburtzen dituzte, ateak irekitzen dituzte eta, bestela, hilabeteak beharko lituzketen edo inoiz gertatuko ez liratekeen elkarrizketak ahalbidetzen dituzte.

Gure kasuan, ONE bezalako ekitaldi eta plataformetan parte hartzea oso baliotsua izan da. Berriki, Web Summit bezalako topaketetan, ekosistemako funtsezko pertsonak ezagutu genituen, eta ikuspegia, kontaktuak eta benetako laguntza eman dizkigute. Horrelako espazioek ehun berritzailea indartzen dute, osasunaren bezain sektore zorrotz batean startup-en biziraupena bultzatzen dute eta, azken finean, gizarte berritzaileago bat eta pertsonentzat irtenbide hobeak lortzen laguntzen dute.